Ambachtelijk is een belangrijke trend: imperfectie is perfect

Smaak, gezond en vers vormen volgens consumententrendonderzoek Taste Tomorrow de allerbelangrijkste trends als het gaat om brood- en banketproducten. Deze trends worden op de voet gevolgd door ambacht. Ofwel: consumenten zoeken anno 2020 naar ambachtelijke producten. Liefst met een kleine imperfectie: zij vormen het ultieme bewijs van handwerk.

Wie tegenwoordig door een willekeurig stadscentrum loopt, struikelt over de koffietentjes. En grote kans dat daar een bord buiten staat met het woord ‘ambachtelijk’ erop. De term ambachtelijk is een containerbegrip geworden en dreigt hierdoor aan waarde te verliezen. Veel bedrijven zijn geïnteresseerd in het creëren van een ambachtelijk imago, omdat het momenteel de belangstelling heeft van de consument. Authenticiteit is op dat moment het toverwoord. Vakmanschap kan worden aangetoond door vaardigheden te demonstreren: zo ziet de consument in één oogopslag dat ambachtelijk geen holle frase is in jouw bedrijf.

Verhaal horen

Ambacht kan daarnaast ook worden uitgedragen in de communicatie rondom een bedrijf. In Taste Tomorrow, het wereldwijde consumententrendonderzoek dat zich richt op brood, banket en chocolade en dat grondstoffenleverancier Puratos iedere drie jaar laat uitvoeren onder ruim zeventienduizend consumenten uit veertig verschillende landen, geven veel consumenten aan het interessant te vinden wanneer de tradities, het erfgoed en de geschiedenis van een bedrijf worden gedeeld.

Mensen horen dus graag het verhaal áchter een product. Dat hoeft overigens niet per se een verhaal uit de oude doos te zijn. Neem het verhaal over chocolade: je kunt vertellen over de Maya’s, over hun cultuur en over hoe zij in de oudheid cacao gebruikten. Maar je kunt ook inzoomen op de chocolade van vandaag: waar wordt deze geproduceerd, welke boeren verbouwen cacaoplanten en welke expertise maakt het product zo bijzonder en lekker? Denk bijvoorbeeld aan de impact van fermentatie op de uiteindelijke smaak. Zo schuilen er achter ieder product meerdere verhalen.

Pasteimaker
Warren’s Bakery bestaat sinds 1860 en claimt de oudste pasteimaker van Cornwall te zijn. In 2018 werd het bedrijf gekroond tot Engelands nummer één op het gebied van ambachtelijke bakkerijen. Hoewel de bakkerij in hoog tempo groeit, blijven hun kernwaarden en werkwijzen dezelfde als altijd. Ze zijn toegewijd aan het vinden van de beste ingrediënten en het produceren van de beste ambachtelijke bakkerijproducten. www.warrensbakery.co.uk
Mooi brood
Sea Wolf Bakers is het eigendom van twee broers uit Seattle, die een bescheiden assortiment brood- en banketproducten presenteren. Alles is handgemaakt en seizoensgebonden. Oprichters Jesse en Kit Schumann vinden dat brood mooi moet zijn en dat mooi brood een weerspiegeling is van het vakmanschap dat het heeft gemaakt. De broers werken samen met lokale boeren om de granen en ingrediënten van het noordwesten van de Verenigde Staten te benadrukken. www.seawolfbakers.com

Anpan-brood
In Japan werd brood lange tijd gezien als ‘Westers eten’. De textuur van brood, gemaakt met op hop gebaseerde gist, was te heftig voor de smaakpapillen van Japanners. Dat veranderde toen de familie van Ginza Kimuraya gist ontwikkelde van (op rijst gebaseerd) sakezaad en hun unieke sake anpan-brood creëerde. Dit brood, gemaakt met vochtig deeg, werd al snel beroemd. En honderdveertig jaar later is het dat nog steeds. De traditionele smaak en het ambacht van dit brood is een vast onderdeel geworden van de Japanse eetcultuur. Tegenwoordig verkoopt de familie Ginza Kimuraya honderddertig soorten brood in hun bakkerij, waaronder veel westerse recepten zoals Frans stokbrood of Deens gebak. Maar ze blijven beroemd om hun klassieke sake anpan-brood. www.ginzakimuraya.jp

Imperfectie omarmen

Vraag je Nederlandse consumenten naar wat zij ambachtelijk vinden, dan krijg je de volgende antwoorden: ‘Handgemaakt’, ‘Door een ambachtelijke bakker gemaakt’, ‘Bevat natuurlijke ingrediënten’, ‘Naar origineel recept’, ‘Ter plekke gemaakt en/of gebakken’ of ‘Zonder conser-veringsmiddelen’.

Opvallend detail is dat men onder ambachtelijk vaak ook een imperfect eindproduct verstaat. Hoewel onze studenten op brood- en banketopleidingen leren zo strak mogelijk te werken om een consistente kwaliteit en een uniform uiterlijk te garanderen, blijken consumenten tegenwoordig juist de imperfectie te omarmen. Een afwijkend formaat of uiterlijk wordt geassocieerd met het werk van een ambachtelijke vakman – en dus gewaardeerd.

Handgemaakt

Opvallend is dat men onder ambachtelijk vaak ook een imperfect eindproduct verstaat

Betekent dit dat een ambachtelijke bakker volgens de consument alles met de hand moet vervaardigen? Nee. Consumenten begrijpen dat machines het dagelijkse werk vereenvoudigen en de professional in staat stellen om meer tijd te besteden aan de meer toegewijde en precieze taken waarvoor zijn specifieke vaardigheden zijn vereist.

Ook hierom blijft het belangrijk de consument je productieproces te laten zien. Maak je werkplek zichtbaar, deel je productiemethodes (in de winkel, maar ook via social media) en zorg voor een oven in het zicht.

Transparantie belangrijk

Transparantie is een zeer belangrijke factor geworden. Consumenten willen namelijk weten wat zij consumeren en zien daarom graag hoe het wordt gemaakt, wie dit doet en welke ingrediënten er worden gebruikt.

Door het productieproces te tonen, laat je ook zien hoeveel handelingen ermee gemoeid zijn en hoeveel mensen eraan te pas komen. Dit versterkt bij de consument de indruk van handgemaakte productie, maar rechtvaardigt tegelijkertijd ook de prijs.

Bijna tweederde van alle Nederlanders geeft aan méér te willen betalen voor een product wanneer dit op ambachtelijke wijze is vervaardigd. Een premium prijs is geen probleem voor de consument wanneer het product duidelijk met de hand is gemaakt door een ambachtsman, met natuurlijke ingrediënten en volgens een origineel recept.

Ambachtslieden

Allerbelangrijkste factor binnen de trend ambacht is de ambachtsman zelf. Consumenten beseffen heel goed dat de persoon achter een ambachtelijk product met zijn kennis en filosofie een product anders en uniek maakt. Verering en het uitlichten van ambachtslieden is daarom cruciaal om toekomstige generaties te blijven motiveren en stimuleren om hun aankopen in het ambacht te doen.

Dit artikel is gesponsord door Puratos.