'MPG On Tour’ was dit jaar uitgebreider dan voorgaande jaren: de vijfde editie van het evenement besloeg namelijk niet één maar twee dagen. ‘Dit hebben we eigenlijk gedaan op verzoek van de groep’, vertelt Ad Visser, één van de groepsleiders MPG bij Beko Advies. ‘Vorig jaar was er aan het event al een hotelovernachting plus diner gekoppeld, en daardoor kwam vanuit de leden de vraag of we dan niet een tweede dag aan toe konden voegen. Dit was immers een efficiënte manier om meer bedrijven te bezoeken.’
Sonneveld in Papendrectht
Dit jaar gingen de bakkers die zijn aangesloten bij de Marketing Product Groepen (MPG) Noord, Midden en Zuid van Beko Advies op dinsdagmiddag 18 juni langs bij Sonneveld Bakery Solutions in Papendrecht. Hier werden zij gastvrij ontvangen met een lunch. Peter Weegels, R&D director bij Sonneveld, praatte hen bij over de voedingswaarde van volkorenbrood ten opzichte van andere voedingsmiddelen en zette dit af tegen de mondiale ontwikkelingen.
Daarnaast streek het gezelschap neer bij Villa Augustus in Dordrecht; een monumentale watertoren en pompgebouw die zijn omgebouwd tot een hotel en restaurant met onder meer een eigen moestuin.
Op naar België
Bakkerwereld haakt aan op dag twee van het evenement, wanneer de bakkers zich ’s ochtends in alle vroegte verzamelen voor een rondje België. Elise van den Berg van Banketbakkerij Oorbeek in IJsselstein gaat voor het tweede jaar mee ‘on tour’. ‘Waarom ik meega? Omdat je de kans krijgt plekken te bezoeken waar je normaal niet komt. Daarbij is het fijn en nuttig om twee dagen op te trekken met collega’s. Je leert elkaar op een andere manier kennen, en wordt weer helemaal bijgepraat over datgene wat er speelt in het bakkersvak. Daarnaast zie en hoor je dingen waar je wellicht iets mee kunt in je eigen zaak. Zo vertelde een collega uit Denekamp gisteren bijvoorbeeld dat krentenwegge bij hen een echte hardloper is. Wellicht kunnen wij dat ook eens proberen; je moet je klanten immers blíjven verrassen.’
Ontbijtcultuur
Na een zonnige start in Breda arriveert de ‘MPG-bus’ na ruim een half uur in het Belgische Kapellen, waar het op dat moment regent dat het giet. Hier bezoeken de bakkers een winkel en lunchroom van Patisserie Manus, één van de meest vooraanstaande patisserieën van België.
De MPG-leden genieten van een kop koffie en iets lekkers en krijgen van ondernemer Herman Janssens een rondleiding door de zaak. Hierbij vergapen de Nederlandse bakkers zich onder meer aan de prachtig ingerichte lunchroom en winkel, aan het uitgebreide ontbijtbuffet dat ‘Manus’ aanbiedt en aan de prachtige patisserie- en chocoladeproducten. Deze producten maakt Janssens allemaal zelf.
Sporen verdiend
De ondernemer heeft zijn sporen in het vak meer dan verdiend: hij werkte onder meer bij de befaamde chocolaterie Del Rey in Antwerpen en Patisserie Delafaille in Schilde. Ruim 25 jaar geleden begon hij zijn eigen zaak: ‘Manus’, een verwijzing naar de bijnaam die zijn vader hem vroeger gaf. ‘Manus’ omvat niet alleen een patisserie, maar ook een bakkerij, ‘glacerie’ en chocolaterie. Daarnaast is boven de nieuwe winkel in Kapellen een lunchroom ingericht. ‘Met name het ontbijtbuffet dat we hier aanbieden is een echte trekpleister.
Mensen binnenkrijgen voor de lunch is veel lastiger; de ene keer zit het vol en de andere keer niet. Geen idee waar dat aan ligt’, zegt Janssens.
Volgens de ondernemer kent België sowieso een echte ontbijtcultuur. ‘Vooral op zondag is ontbijten met het hele gezin een traditie; dit is heilig voor veel Belgen. Mensen gaan buiten de deur ontbijten, maar nuttigen ook wel thuis een uitgebreid ontbijt. In onze winkels in Kapellen en Brasschaat verkopen we op een gemiddelde zondag maar liefst 10.000 pistolets!’
Onder de indruk
Hoewel de patisserie- en de chocoladeproducten het meest in het oog springen, is brood omzettechnisch het belangrijkst voor ‘Manus’. ‘Gemiddeld komt zeventig procent van onze omzet uit brood’, vertelt Janssens even later, wanneer de MPG-leden zijn neergestreken in de Manus-winkel en -bakkerij in Brasschaat. ‘Op een doordeweekse dag verkopen we in onze twee winkels gemiddeld 1500 broden per dag, in het weekend zijn dat er 2500. Daarnaast gaan er wekelijks 15.000 witte puntjes over de toonbank; dit is ons beste product. De broodcultuur in België is heel anders dan in Nederland: terwijl Nederlanders vaak brood inslaan om in de vriezer te doen, kopen veel Belgen hun brood nog iedere dag vers.’
Personeel vinden is groeiend probleem
Het vinden van voldoende en goed personeel is volgens de ondernemer, die 45 fulltimers en diverse studenten in dienst heeft, wel een groeiend probleem. ‘We proberen te roeien met de riemen die we hebben.’
De Nederlandse bakkers zijn duidelijk onder de indruk van de zaak en de aanpak van Janssens. Onder meer vanwege de chique en kwalitatief hoogstaande patisserieproducten en vanwege de gigantische aantallen broodproducten die hij verkoopt. ‘De spullen die hier in de winkel liggen, krijgen wij alleen verkocht rondom de feestdagen’, zegt een bakker, terwijl hij een chique taart aanwijst.
Onder de indruk van tempereermachines
Roy Ekkelenkamp uit Zwartsluis is ook onder de indruk van de drie tempereermachines die Janssens heeft staan; één voor melkchocolade, één voor witte chocolade en één voor pure chocolade. ‘Daarmee kun je de hele dag draaien; wij doen het in onze zaak met een eenvoudige wielmachine. Maar de producten die Janssens verkoopt, en het prijskaartje dat daaraan hangt, zijn sowieso niet zomaar te vertalen naar onze winkel. In Zwartsluis willen mensen vooral veel voor weinig, terwijl plaatsen als Brasschaat en Kapellen duidelijk zeer welvarend zijn. Daarbij geven Belgen sowieso meer uit aan voeding dan Nederlanders. Maar ik heb wel foto’s en aantekeningen gemaakt; wie weet komen deze in de toekomst van pas. We willen bijvoorbeeld een keer onze winkel aanpassen; hiervoor heb ik al de nodige inspiratie opgedaan!’
Shakespeare-stijl
Daarna vervolgen de MPG-leden hun reis naar een heel ander type bedrijf; Bakkerij ‘Het Broodhuys’ in Beerzel. Een zaak die je niet snel vergeet, onder meer vanwege het karakteristieke pand waarin de bakkerij is gevestigd. ‘Toen ik dit pand in 1999 bouwde, wilde ik een bakkerij die warmte uitstraalde én die tijdloos was’, vertelt ondernemer Bert van Rompay, die de zaak in 1991 overnam van zijn vader. ‘Deze bouwstijl is geïnspireerd op de panden in Stratford-upon-Avon, de geboorteplaats van Shakespeare. Onze winkel is vanaf de weg niet zichtbaar. Maar dat is niet erg: mensen die hier één keer zijn geweest, vergeten ons nooit meer.’
Op het platteland minder exclusief
Nadat de bakkers hebben genoten van een lunch in het restaurant boven de zaak, leidt Van Rompay hen rond door de winkel en de bakkerij. ‘Mijn zaak is niet te vergelijken met die van Herman Janssens’, benadrukt hij. ‘De inwoners van Brasschaat en Kapellen verdienen gemiddeld genomen zeer goed, terwijl wij hier echt op het platteland zitten. Hierdoor zijn onze producten minder exclusief en kunnen we minder hoge prijzen vragen, maar desondanks zetten we wel zoveel mogelijk in op ambacht en kwaliteit. Gemiddeld komt 80 procent van onze omzet uit brood, banket is goed voor de rest.’
Zorgen
Hoewel Van Rompay, die twee winkels heeft en daarnaast diverse supermarkten en verzorgingshuizen belevert, met passie praat over zijn zaak en het bakkersvak erkent hij ook dat het er niet makkelijker op wordt. ‘De kosten van bijvoorbeeld personeel gaan steeds verder omhoog en er komen almaar meer wetten en regels. Frustrerend is ook dat de overheid geen flauw idee heeft hoe onze sector in elkaar steekt.’
Groeiende concurrentie van supermarkten
Daarnaast hebben ook Belgische bakkers volgens de ondernemer last van de groeiende concurrentie van de supermarkten. ‘Steeds meer jongeren gaan voor gemak en kopen hun brood bij de supermarkt. Ook merken we dat de Jumbo en de Albert Heijn steeds meer voet aan de grond krijgen in België. Alleen door topkwaliteit te produceren en een prijs te vragen die daarbij hoort, red je het nog als ambachtelijke bakker. Daarnaast moet je zoveel mogelijk beleving bieden: klanten laten proeven en bijvoorbeeld in bakkerskledij in de zaak staan. Maar eerlijk is eerlijk: de geschetste ontwikkelingen baren me wel zorgen. Ook omdat voedingsgoeroe’s blijven roepen dat brood niet gezond is. Niet voor niets hadden we zeven à acht jaar geleden nog zo’n zeven- tot achtduizend bakkers in Vlaanderen, nu zijn dat er nog slechten 5000.’
De Nederlandse bakkers herkennen veel in het verhaal van Van Rompay. ‘We denken vaak dat collega’s in België het makkelijker hebben. Maar hier spelen soortgelijke problemen als bij ons. Het gras is dus echt niet altijd groener bij de buren.’
Uit de sleur
De dag wordt afgesloten met een wandeling door de binnenstad van Antwerpen, waarbij de MPG-leden diverse bakkerijen, patisserieën, ijssalons en chocolaterieën aandoen. Daarnaast is er natuurlijk tijd voor een pintje op een Belgisch terras. ‘Wat me vandaag is opgevallen? Dat de Belgische bakkers prachtige zaken hebben, maar dat er nog wel iets verbeterd kan worden qua productpresentatie. De producten liggen vaak in het donker, ver van de klant af. Ze springen niet echt in het oog’, zegt één van de ‘MPG on tour-bakkers’.
Een ander geeft aan dat de Belgische bakkerijen, patisserieën en chocolaterieën er gemiddeld genomen chiquer uitzien dan de zaken in Nederland. ‘Daar kunnen wij nog wat van leren. Tegelijkertijd valt me ook op dat de toonbanken behoorlijk groot zijn, en vaak maar voor een deel gevuld. Ik zou dan eerder kiezen voor een kleinere toonbank, die vol ligt. Dat oogt beter.’
Diverse bakkers benadrukken ook dat de dingen die ze hebben gezien in veel gevallen niet één op één te kopiëren zijn naar hun eigen zaak. ‘Maar het inspireert wel. Daarbij was het sowieso een ontzettend gezellige dag, het haalt je uit de sleur van alledag. Ook dat is belangrijk.’
Over MPG (On Tour)
‘Het delen van kennis en het bieden van inspiratie, dat staat centraal binnen de Marketing Product Groepen van Beko Advies’, vertelt Silvia van Nieuwland, één van de groepsleiders MPG bij Beko Advies. ‘De 35 aangesloten bakkers zien elkaar zes keer per jaar. Dan worden tal van relevante onderwerpen besproken en neemt men een kijkje in de keuken bij elkaar, bij een collega of bij een bedrijf of organisatie buiten de branche. Het ‘MPG On Tour-event’ is inmiddels een jaarlijkse traditie geworden. Hierbij bieden we de bakkers een programma aan bestaande uit meerdere inspirerende bedrijfsbezoeken. We kijken waar in Nederland of de omringende landen iets geweldigs gaafs te zien is; daar gaan we naartoe!'
