Stel: een werknemer in uw bedrijf zit de laatste tijd niet lekker in zijn vel. Hij meldt zich sneller ziek, ziet er slecht uit en zijn werk begint eronder te lijden. In een gesprek vraagt u hoe het met hem gaat en bespreekt u uw observaties. Al gauw blijkt dat de werknemer zich zorgen maakt over zijn (financiële) toekomst. Zijn moeder is ernstig ziek en hulpbehoevend, zijn echtgenote heeft onlangs haar baan verloren en is in verwachting: de werknemer geeft aan dat het hem allemaal te veel wordt. Kortom: hij lijkt behoorlijk overspannen.
Vaak brengt een dergelijk gesprek opluchting en wederzijds begrip, maar lost het nog niets op. De werkgever kan in zo’n geval zijn werknemer wijzen op de website van Veilig en Gezond. Naar aanleiding van de uitslag van een digitale, gevalideerde test neemt - in dit geval - een psycholoog telefonisch contact op met de werknemer. Op basis van dat gesprek wordt beoordeeld of het nodig is om hem in contact te brengen met partners zoals GIMD (bedrijfsmaatschappelijk werk) of HSK (psychologische zorg). Door deze interventie te organiseren, wordt voorkomen dat de werknemer (langdurig) uitvalt.
Signalen
‘Ondernemers laten ons weten dat de druk op werknemers hoog is. Niet alleen in het werk, maar met name in hun privéleven’, zegt Tineke Rens, die aan het roer staat van Veilig en Gezond. ‘Steeds vaker wordt er voor mantelzorg een beroep gedaan op werknemers: denk bijvoorbeeld aan ouders die langer thuis moeten blijven wonen. Daarbij komt dat bepaalde hulpverleners minder toegankelijk zijn doordat hun behandelingen niet meer worden vergoed door de verzekering. Het gevolg is dat mensen daarop bezuinigen en langer doorlopen met klachten’, schetst Rens een beeld van de problematiek.
Een ander signaal dat Veilig en Gezond is tegengekomen, is de hoge WIA-instroom (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) in de sector. Dat zijn werknemers die door ziekte niet of minder kunnen werken en daardoor in aanmerking komen voor een WIA-uitkering. In de bakkerijsector is het aantal WIA-gebruikers hoger dan het landelijk gemiddelde, blijkt uit cijfers van het UWV. ‘Werkgevers uit de bakkerijsector die de ziektewet en de WIA hebben verzekerd bij het UWV betalen daarom in 2017 een hogere premie (1,75%) ten opzichte van het landelijk gemiddelde (1,07%)’, beschrijft Rens.
Duurzaam inzetten
De signalen zijn duidelijk: er moet iets worden georganiseerd om de duurzame inzetbaarheid van werknemers te behouden en de verzuimkosten te verlagen. Veilig en Gezond is het antwoord op die signalen. Het bureau zet zich ervoor in dat werknemers hun werk kunnen (blijven) doen door fit, gezond en vitaal te zijn én te blijven. De organisatie wil tevens de WIA-instroom in de bakkerijsector verlagen naar het landelijk gemiddelde. Dat levert voor de bakkerijen die via het UWV zijn verzekerd 2,4 miljoen euro per jaar op als besparing op hun premie. Dit doet het bureau door te informeren, vroegtijdig problemen te signaleren en werknemers de weg te wijzen naar de juiste instanties door ze een gratis intake aan te bieden.
Coördinator Tineke Rens: ‘Veilig en Gezond richt zich op (de preventie van) fysieke en psychische problemen. Feit is dat we allemaal tot op hogere leeftijd moeten werken, wat met name lastig is voor hen die zwaardere fysieke arbeid verrichten’. Ook de gevolgen van beperktere toegang tot zorg dankzij de invoering van het eigen risico en het schrappen van vergoedingen uit het basispakket zijn niet mals volgens Rens. ‘De fysiotherapeut wordt vaak pas ingezet als er al sprake is van ernstige klachten en niet meer preventief. Het risico op ziekteverzuim wordt hierdoor groter en de re-integratie in het werk wordt vertraagd.’
Vertrouwelijk
Er is bewust voor een website gekozen, omdat werkgevers én werknemers er op een laagdrempelige manier terechtkunnen. Bij psychische klachten is een belangrijk voordeel voor de werknemer dat hij zichzelf kan aanmelden en een gratis intake krijgt, zonder tussenkomst van werkgever of bedrijfsarts. De vertrouwelijkheid van de gegevens is gewaarborgd. Veilig en Gezond heeft geen inzage in medische gegevens. Gegevens die nodig zijn om het proces te begeleiden, worden vertrouwelijk behandeld. Er worden nooit gegevens met de werkgever gedeeld, zonder dat daar expliciet toestemming voor is gegeven.
Veilig en Gezond heeft vier verschillende aandachtsgebieden: vitaal werken, gezond werken, veilig werken en stofvrij werken. Een aantal instrumenten die de organisatie hiervoor kan inzetten, bestaat al. Een voorbeeld is de vitaliteitsregeling. Deelnemers aan deze regeling zijn werknemers van 60 jaar of ouder die het graag iets rustiger aan willen doen vanwege hun leeftijd. Zij werken 80%, ontvangen 90% salaris en hebben 100% pensioenopbouw. Voor informatie hierover kan men terecht bij het bureau.
Het Gezondheidsbewakingssysteem voor het voorkomen en signaleren van grondstofallergie is ook onderdeel van Veilig en Gezond. Datzelfde geldt voor de risico-inventarisatie, de Arbocatalogus en trainingen over fysieke belasting voor industriële bakkerijen.
Instrumenten
Nieuwe instrumenten zijn de mantelovereenkomsten met HSK (psychologische zorg), GIMD (bedrijfsmaatschappelijk werk) en Zorg van de Zaak (ergonomie). Als op basis van de eerdergenoemde vragenlijst op de website van Veilig en Gezond duidelijk wordt dat er een intake bij een van deze instanties noodzakelijk blijkt, wordt deze betaald door het Sociaal Fonds Bakkersbedrijf. Daar zitten dus geen kosten aan voor de betrokken werkgever en werknemer.
Rens: ‘In de vragenlijst over fysieke problemen worden werknemers bevraagd op hun klachten. Vervolgens is er een gratis telefonisch consult met een ergonoom. Als daaruit geen oplossing voortkomt, kan een werkplekonderzoek worden gedaan. Dit onderzoek komt wel voor rekening van de werkgever, maar het voortraject wordt gefinancierd met subsidie van het Sociaal Fonds Bakkersbedrijf. Hiermee houden we de drempel voor deelname zo laag mogelijk.’ 
Wat doet Veilig en Gezond?
Veilig en Gezond is een initiatief van FNV, CNV Vakmensen, NBOV en NVB om werkgevers en werknemers in de bakkerijsector te ondersteunen bij het bevorderen van de duurzame inzetbaarheid van werknemers. Dit doet zij op vier gebieden.
1. Vitaal werken
Werknemers van 60 jaar of ouder die het graag iets rustiger aan willen doen, kunnen gebruikmaken van de vitaliteitsregeling. Deelname aan de regeling betekent dat de werknemer 80% werkt, 90% salaris ontvangt en 100% pensioen opbouwt.
2. Gezond werken
Mentale of fysieke overbelasting is een groeiend probleem, nu de AOW-leeftijd is verhoogd. Beide kunnen leiden tot langdurige uitval. Hoewel ieder geval uniek is, geven mensen die ermee te maken hebben aan dat het hen waarschijnlijk niet was overkomen als ze er eerder over hadden gepraat. Snelle interventie is dus cruciaal.
3. Veilig werken
Werken in de bakkerij kan fysiek zwaar zijn. Voorkomen is beter dan genezen: daarom zijn er afspraken gemaakt over de veiligheid en arbeidsomstandigheden in de industriële bakkerijen van Nederland.
4. Stofvrij werken
Grondstofallergie is een sluipend proces dat kan ontstaan door werken met meel en enzymen. Het kan worden opgebouwd tijdens het werken met meelstof. Hoe minder blootstelling, des te kleiner de kans op grondstofallergie. Gezondheidsbewaking is een belangrijke methode om vroegtijdig klachten op te sporen.
Veilig en Gezond benut de komende maanden voor het inrichten van de website en het lanceren van de nieuwe initiatieven. Houd de berichtgeving hierover in de gaten. Heeft u vragen, opmerkingen of tips? Het is nu al mogelijk contact met Veilig en Gezond op te nemen, per mail (info@veiligengezond.com) of telefonisch via (0317) 47 12 23.
Wilt u meer van dit soort artikelen lezen? Vraag dan hier een kennismakingsabonnement aan van Bakkerswereld.
