nieuws

Noodkreet voor Limburgse zure kers

Nieuws

Noodkreet voor Limburgse zure kers
Reddingsactie opgezet om Limburgse zure kers te redden. Foto: Archief Bakkerswereld

Binnen vijf jaar is de Limburgse zure kers, de morel, verdwenen. Telers, bakkers, ontpitters, inblikkers en groothandelaren zijn een reddingsactie gestart.

In 2008 had Limburg nog 600 hectare met zure kersen, in 2015 was dit met de helft gedaald tot 300 hectare. ‘Vorig jaar was daar nog 240 hectare van over. Het gaat razendsnel achteruit met de zure kers’, zeggen Susanne Görtz uit Baarlo en Jef Schreurs uit Noorbeek in dagblad De Limburger. Zij zijn de twee grootste telers van zure kersen in Limburg.

Boosdoeners uit Polen en Hongarije

Grote boosdoeners zijn de zure kersen, die de laatste jaren massaal uit Polen en Hongarije zijn ingevoerd. Deze zijn veel goedkoper dan de Limburgse morellen. ‘Dankzij Europese subsidies hebben Polen en Hongaren de teelt van hun zure kersen kunnen moderniseren en uitbouwen. Doordat de lonen er veel lager liggen dan bij ons en de grond er stukken goedkoper is, kunnen ze hun kersen ver onder onze prijs aanbieden. Zelfs met de transportkosten erbij zijn Polen en Hongaren nog goedkoper’, geeft Görtz aan. Een Limburgse teler heeft minimaal 0,80 eurocent per kilo nodig om te kunnen overleven terwijl de buitenlandse kersen vaak voor 0,30 eurocent verhandeld worden.

Limburgse kers gezonder dan Poolse of Hongaarse

‘De Limburgse zure kers is supergezond’, aldus Frank van Eerd van bakkerij Bisschopsmolen in Maastricht. ‘De ingeblikte Poolse en Hongaarse kersen zijn goedkoper, maar lang niet zo gezond als de Limburgse soorten, de schattenmorellen en de kelleries.’ Hij wijst op het succes dat Tom Dumoulin en zijn equipe hadden. ‘Mede dankzij het gezonde sap van Limburgs zure kersen, dat erg veel nutriënten bevat.’ Bovendien worden aan de Oost-Europese zure kersen voor het inblikken kleurstoffen toegevoegd. Dat leidt volgens de bakker tot extra verlies van voedzame bestanddelen. Later in de bakkerij worden deze kersen nog eens gekookt. Ook wordt extra suiker toegevoegd om ze op smaak te brengen.

Bakkers moeten over naar Limburgse kersen

‘Dat is allemaal niet nodig als bakkers met Limburgse zure kersen gaan werken. Die zijn beter voor de gezondheid. Vooral als het supergezonde sap, dat bij het ontpitten vrijkomt, opgevangen wordt en de kersen daarna niet gekookt maar ingevroren worden’, zegt Van Eerd.

De meeste Limburgse bakkers zien deze pluspunten wel, maar durven het (nog) niet aan om ook vlaaien met duurdere Limburgse morellen te verkopen. Bakkers hebben het al zo lastig met de concurrentie van de supermarkten. Die verkopen vlaaien voor 4,95 euro. Een vlaai met Limburgse zure kersen is 0,50 eurocent duurder dan andere vlaaien van ambachtelijke bakkers.

‘Ik verkoop meer vlaaien sinds ik de zure kersenvlaaien in mijn winkels heb’

Twee Limburgse bakkers kiezen net als Van Eerd wel voor de eigen morel. Frans Voncken uit Heerlen zegt al enige tijd ‘erg veel succes’ te hebben met zijn “super Limburgse vlaai, van speltmeel en Limburgse zure kersen”. Deze vlaaien vallen naar zijn zeggen zo in de smaak dat hij per jaar 52 pallets met kersen afneemt van teler Schreurs. ‘Ik verkoop meer vlaaien sinds ik de zure kersenvlaaien in mijn winkels heb. Die Poolse kersen hebben niet die fris zure smaak en zijn niet zo vlezig.’

Patrick Pijpers uit Blerick gaat binnenkort de zure kersen van Görtz verwerken op zijn vlaaien. ‘Ik hoop dat andere Limburgse bakkers ons voorbeeld gaan volgen. De kers op de Limburgse vlaai hoort een Limburgse morel te zijn. Dat is goed voor de hele keten van telers en bakkers tot alle liefhebbers van al het goede wat Limburg te bieden heeft.’

Reddingsactie

Görtz en Schreurs zijn een reddingactie gestart en hebben hulp gekregen van de Sittardse Wiro Nillesen. Hij heeft er eerder voor gezorgd dat ook het speltproject gered werd door een keten van boeren, tussenhandel en bakkers op te zetten, waarbij het principe van fair price leidend was: iedere schakel in de keten kreeg een afgesproken deel van de verkoopprijs. Dat zorgde voor rust en onderling vertrouwen tussen de ketenpartners.

Ook werd een geslaagde publiekscampagne opgezet om speltbrood te promoten als een ‘sterk merk’ van Limburg. Inmiddels heeft het trio Nillesen, Görtz en Schreurs al enkele belangrijke stappen gezet. Dit ondanks dat de provincie weigerde de steunaanvraag voor een reddingsactie te financieren.

Fair price systeem en publiekscampagne

Het trio heeft zich eerst ingezet om het wantrouwen jegens de ontpitters en inblikkers weg te werken. Volgens de telers en bakkers maken zij misbruik van hun machtspositie bij de inkoop van de geoogste kersen en de verkoop van ingeblikte oogst. Volgens Nillesen hebben de ontpitters/inblikkers zich bereid verklaard om mee te werken aan de opzet van een systeem van fair price. Datzelfde geldt voor de groothandelaars Beko en Bakeplus. Naast het fair price systeem wordt er gewerkt aan een publiekscampagne om de Limburgse zure kers en de zure kersenvlaai te promoten als streekproducten met grote waarde voor landschap en toerisme.

Reageer op dit artikel