artikel

Leren van ongevallen: 1 oktober informatiedag

De bakkerij

Leren van ongevallen: 1 oktober informatiedag
Mensen hebben vaak een blinde vlek voor veelvoorkomende ongevallen, zoals branden of uitglijden. Foto: V&G

Van ongevallen die gebeuren in de bakkerij kunnen we leren. Dat kan ook van ongevallen van buiten de branche. Op de informatiedag bakkerij- en zoetwarensector die op 1 oktober plaatsvindt, kun je kiezen voor een workshop waarin dit aan de hand van praktijkvoorbeelden wordt toegelicht.

De workshop wordt gegeven door Nivine Melssen, onderzoeker arbeidsveiligheid bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Zij is dagelijks bezig met het analyseren van een enorme database met ongevallen en vertelt hoe de inzichten die hieruit komen bedrijven, groot en klein, kunnen helpen om ongevallen te voorkomen.

Priscilla loopt ernstige brandwonden op

Wegens een grote griepepidemie kampt een industriële bakkerij met een personeelstekort. Dit terwijl er een grote order moet worden geleverd. Priscilla, die normaal bij de verpakkingsafdeling werkt, wordt gevraagd om voor één keer in te vallen bij de ovens. Priscilla stemt hier mee in. Ze heeft tenslotte in het verleden wel eens bij de ovens gestaan en heeft hart voor de zaak.

Als ze net een uurtje bezig is, komt er een melding binnen van een storing. Priscilla besluit op nader onderzoek uit te gaan en komt tot de conclusie dat een cakeblik vast zit in de oven. Zonder hier verder bij stil te staan probeert ze het gloeiend hete cakeblik met haar blote handen te verschuiven. Omdat ze is vergeten de hiervoor bestemde handschoenen te gebruiken, verbrandt ze haar handen. Door ernstige brandwonden aan haar beide handen kan Priscilla een maand niet werken. (bron: RIVM)

Dat overkomt mij niet

De eerste reactie na het lezen van dit op waarheid gebaseerde ongeval is wellicht: dat overkomt mij niet. Melssen: Toch blijkt uit de cijfers uit die enorme database dat dit toch iets is wat vaak voorkomt. Vergelijk het maar met thuis koken: ook daar gebeurt het af en toe dat je je brandt aan een pan of de oven, terwijl je heus wel weet dat het heet is. Het kan gebeuren doordat je net even afgeleid bent. Of doordat er, zoals in dit geval, iets onverwachts gebeurt, waarbij je uit een eerste reflex handelt.

De interessante vraag is: hoe komt dat? Was er bijvoorbeeld sprake van tijdsdruk?

Melssen benadrukt dat het belangrijk is om je als organisatie te realiseren dat een ongeval niet zomaar de schuld is van de werknemer. Als iemand zich snijdt, denk je in eerste instantie misschien ‘hij stond niet op te letten’, maar de interessante vraag daarachter is: hoe komt dat? Was er bijvoorbeeld sprake van tijdsdruk? Waren de juiste materialen aanwezig? Dit is een interessante vraag, waarvan je kunt leren en waar je vervolgens ook maatregelen voor kunt treffen.

In het voorbeeld was er in principe voldoende tijd om handschoenen aan te trekken. Melssen: Priscilla handelt zonder stil te staan bij de risico’s. Wellicht lagen er geen handschoenen in de buurt? Haar motivatie is om het goed te willen doen en snel te handelen. Ze wil snel die storing verhelpen.

Checks vooraf kan ongeluk voorkomen

Nivine Melssen. Foto: RIVM

Een paar checks voordat Priscilla aan de slag ging, hadden dit ongeval kunnen voorkomen: is de invaller zich bewust van de veiligheidsrisico’s en de maatregelen, zoals het dragen van handschoenen bij de oven? Zijn de handschoenen ook beschikbaar? En haar had vooraf verteld kunnen worden dat ze, in het geval van een storing, een ervaren iemand om hulp moet vragen?

Leren van anderen

Het RIVM beschikt over een enorme database met 32.000 ernstige ongevallen die zijn onderzocht door de Inspectie SZW. Het betreft ongevallen met verwacht blijvend letsel, een ziekenhuisopname van minimaal 24 uur of overlijden.
Door de omvang van de database, ontstaat inzicht in de factoren die van invloed zijn op ongevallen. Om deze informatie bruikbaar te maken, zijn er 36 ongevalsscenario’s uitgewerkt, waarin al deze ongevallen zijn onder te brengen.

Op de website Lerenvoorveiligheid.nl kun je zoeken naar bepaalde risico’s en naar specifieke sectoren, waaronder de bakkerijsector. In de bakkerijsector blijkt ‘contact met bewegende delen van een machine’ bijvoorbeeld nog steeds de grootste oorzaak te zijn van ernstige ongevallen. Op de website is ook informatie te vinden over die belangrijke vraag: wat zijn de meest voorkomende oorzaken. Voor ieder scenario worden tips en trics gegeven. Hiermee kun je vergelijkbare ongevallen in jouw bedrijf voorkomen. De verhalen, feiten en cijfers en checks zijn allemaal volledig onderbouwd met cijfers op basis van wat er echt is gebeurd.

Blinde vlek

Melssen: ‘Als we aan werkgevers vragen naar meest voorkomende ongevallen in de branche, dan worden vaak nogal uitzonderlijke voorvallen genoemd. Mensen hebben een blinde vlek voor vaak voorkomende ongevallen zoals branden of uitglijden. Bij oorzaken van een ongeval wordt vaak gedacht dat het gewoon onoplettendheid was. Maar uit de database van ongevallen blijkt bijvoorbeeld dat bij ongevallen met machines het ontbreken van de afscherming op het moment van het ongeval de meest voorkomende oorzaak is. Er wordt gedacht dat iedereen dat wel weet, maar blijkbaar zijn de maatregelen niet afdoende. Dit is belangrijke informatie, omdat het inzicht geeft in waar eigenlijk de meeste winst te halen is. Onder de tab ‘verdieping’ op de website zijn verdiepingsonderzoeken beschikbaar die per scenario laten zien wat de verhalen achter de ongevallen zijn en welke checks kunnen helpen om een vergelijkbaar ongeval te voorkomen.’

Workshop

Tijdens de workshop op de informatiedag licht Melssen toe welke specifieke informatie beschikbaar is en hoe je deze kunt inzetten in de bakkerij. Dit gebeurt aan de hand van praktijkvoorbeelden. Hoe zit een ongeval in elkaar, wat is de achterliggende oorzaak en wat kun je ervan leren? Heb je zelf een voorbeeld, neem je verhaal dan gerust mee om tijdens de workshop nader te bespreken.

Meld u gratis aan voor de informatiedag

Op de Informatiedag voor de Bakkerij- en Zoetwarensector word je bijgepraat over nieuwe ontwikkelingen op het gebied van goede Arbozorg in de sector, zoals de nieuwe ATEX-handleiding, de RI&E en de ontwikkelingen in stofbeheersing. Kies uit verschillende workshops, waaronder de workshop van RIVM over het leren van ongevallen, en laat je informeren op de informatiemarkt. De workshops vinden plaats tussen 13.00 uur en 18.30 uur. Er is gekozen voor een flexibele opzet, waardoor je je eigen dag kunt plannen. Meer informatie: Veiligengezond.com.

Reageer op dit artikel