artikel

Groot niet altijd beter voor bedrijfsresultaat

Strategie

Ook de laatste cijfers laten weer een tendens naar schaalvergroting in de ambachtelijke bakkerij zien. Groot is niet altijd beter. Het economisch resultaat van een bakkerij is niet per definitie afhankelijk van de omzet.

Groot niet altijd beter voor bedrijfsresultaat
Beeld: Shutterstock

We zien nog steeds dat het aantal bakkersbedrijven afneemt en de schaalgrootte van de overblijvende bakkerijen toeneemt. Sommigen zoeken er een winkel bij en laten zich vooral leiden door de kwaliteit en toekomstperspectieven van de winkellocatie. Anderen nemen het bedrijf van een collega over en voegen de productie van de twee bedrijven samen. Het gaat dan vooral om de omzet van het verkooppunt, niet om de productiefaciliteiten. Een situatie die we in het licht van bovenstaande en de leeftijd van veel ondernemers die op afzienbare tijd willen staken veel zullen gaan tegenkomen.

Schaalomvang is niet per definitie een garantie voor een positief economisch resultaat. Dat is een resultaat waarbij ook aan eigen arbeid en kapitaal een redelijk beloning wordt toegekend. Elke bedrijfsomvang kent daarbij een zogenaamde kritische omzet. Dat is de omzet die minimaal nodig is om, gegeven de omvang van de onderneming, vaste kosten als huur en afschrijving en andere min of meer vaste kosten te kunnen betalen en toch voldoende over te houden. Zo kom je bedrijven tegen met een omzet van €550.000 en een positief economisch resultaat van €100.000, terwijl een ander met tien maal zoveel omzet er niet in slaagt een positief economisch resultaat te realiseren. Het is de combinatie van de capaciteiten van de ondernemer en de mogelijkheden van de onderneming die het resultaat bepalen en niet de omvang ervan.

Bedrijf moet je passen

Onlangs had ik een gesprek met mijn kapper. Hij gaf aan dat hij er misschien wel een filiaal bij wilde gaan doen. Nu is deze ondernemer in het bezit van een heel specifiek pand dat de vorm heeft van een halve cirkel. Via de spiegels ziet hij elke klant binnenkomen en geeft deze aandacht. Je gaat daar nooit de zaak uit zonder een woord met hem te hebben gewisseld. De vraag is of een ondernemer met zijn karakter een filiaal moet beginnen, want hij raakt het gevoel dat hij controle heeft over zijn bedrijf kwijt. Zo komt de ene ondernemer dus het best tot zijn recht als alles zich onder één dak afspeelt, terwijl de ander uitdaging ziet in het aansturen van productie en meerdere verkooplocaties. Schaalvergroting, meer verkooppunten vraagt andere vaardigheden. Ik schreef er al eerder over. Kunt u dingen loslaten of wilt u tot in alle details overal grip op houden? Hoe blijft uw personeel betrokken? Gaan de zaken zoals u dat wilt of varen uw medewerkers, met alle goede bedoelingen, hun eigen koers? Hoe organiseert u het in de productie, in de verkoop en hoe vult u de logistiek in? Vooral op het moment dat van één naar twee verkooppunten wordt gegaan, is er vaak een langere tijd nodig om de zaken goed op de rit te krijgen. Op papier kun je dan wel een bijdrage van de nieuwe activiteit berekenen, maar die komt er vaak pas na langere tijd uit.

Indien een onderneming moet worden overgenomen, spelen ook vaak nog andere factoren een rol waar we niet zo snel bij stilstaan. Wat gebeurt er met de personeelsopbouw van het geheel als er iets wordt overgenomen. Om de kwaliteit te waarborgen is vakkennis vereist. Indien dit echter betekent dat de gemiddelde leeftijd van het productie- of winkelpersoneel flink omhoog gaat, is het de vraag of dat wel past. Er moet altijd een bepaalde balans zijn om de loonkosten beheersbaar te houden. Een goede mix van jong en oud is een voorwaarde voor een rendabele onderneming. Is dat niet het geval, dan werkt schaalvergroting averechts in plaats van dat er een bijdrage uit voortkomt.

Motieven

Is schaalvergroting een bewuste keuze of wordt deze ingegeven door andere motieven? Een bakkerij pak je niet zomaar op om deze op een andere plek te herbouwen. Bij een almaar teruglopende omzet is het nodig om naar een betere verkooplocatie om te zien. Zeker als het moment van stoppen nog niet aan de orde is. Vaak blijft dan de verkooplocatie bij de bakkerij gehandhaafd en komt er ergens een winkel bij. Soms is schaalvergroting nodig om voorgenomen investeringen te realiseren. Nieuwbouw van een productielocatie vraagt zulke omvangrijke investeringen dat de omzet wel omhoog moet. Een reden kan ook zijn dat u het gewoon leuker en uitdagender vindt om een groter geheel aan te sturen. Zo zijn er nog wel meer redenen te bedenken. Schaalvergroting creëert een basis in euro om meer over te houden, maar het is zeker niet vanzelfsprekend dat er daadwerkelijk ook meer overblijft. Alleen groter worden om meer over te houden, is een slechte motivator.

Hoe gaat u om met schaalvergroting?

• Schaalvergroting zet door.
• Bij meer omzet blijft er niet per definitie meer over.
• Wat is het motief?
• Beschikt u over de juiste vaardigheden?
• Praat eens met een collega over zijn ervaringen met dit onderwerp.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels