artikel

Vervangen strooibloem, hoe en waarom?

De bakkerij 71

Lekker in de weer met strooibloem, dat is hoe we een typische bakker voor ons zien! Maar inmiddels weten we dat de blootstelling aan meelstof kan leiden tot een grondstofallergie.

Vervangen strooibloem, hoe en waarom?

Strooibloem zorgt voor een groot deel van de blootstelling in bakkerijen en is daarmee een belangrijke oorzaak van grondstofallergie bij bakkerijmedewerkers. Tijd om de strooibloem in de ban te doen en aan de slag te gaan met alternatieven, zoals olie en stuifarme bloem.

Door de gangbare strooibloem te vervangen door alternatieven is de blootstelling aan meelstof met maar liefst 30 procent te reduceren. Het is wellicht even wennen, want je hebt te maken met een extra product, maar werknemers die last hebben van allergische reacties zoals niezen en tranende ogen en die overstappen op het gebruik van stuifarme bloem, merken de resultaten direct. Zij willen nooit meer terug naar de reguliere bloem!

Stuifarme strooibloem is er tegenwoordig in verschillende varianten, waardoor er altijd wel een geschikte oplossing is voor je product. De meest bekende variant is ongetwijfeld de stuifarme strooibloem die is behandeld met olie. Daardoor stuift deze bloem aanzienlijk minder dan gewone strooibloem.

Toegevoegde olie

Op werkbladen werkt stuifarme strooibloem met toegevoegde olie vaak erg prettig, maar er zijn ook toepassingen waarvoor deze wat vettige bloem minder geschikt is. In sommige bloemstrooiers bijvoorbeeld, gaat deze bloem soms aankoeken.

Voor dit soort toepassingen zijn er verschillende alternatieven zonder toegevoegde olie. Zo zijn er stuifarme varianten die zijn gezeefd of bevochtigd en daarna teruggedroogd. Het is ook mogelijk om te kiezen voor andere meelsoorten, zoals aardappelmeel of rijststrooimeel. Door een grover type bloem te gebruiken, zoals griesmeel, wordt het opstuiven ook aanzienlijk gereduceerd. Vraag bij je leverancier na welke vorm van stuifarme bloem het beste is voor jouw product.

Soms kun je stuifarme bloem zelfs in je voordeel gebruiken. Een bakker die allergisch was voor rogge gaf aan dat hij voor de ambachtelijke afwerking van zijn broden nu stuifarme strooibloem gebruikt met olie. ‘Het effect is precies hetzelfde en mijn probleem met rogge is opgelost.’

Bij bepaalde werkzaamheden kan bloem zelfs helemaal worden vervangen door olie of andere middelen. Door het werkblad licht met olie in te smeren, plakt het deeg niet. Ook bij de kegelopboller is meestal helemaal geen bloem nodig als het deeg goed is afgekneed en er warme lucht wordt gebruikt.

Kostenbesparing

De extra behandeling maakt stuifarme bloem wel ietsje duurder dan de gangbare strooibloem. In de praktijk blijken de extra kosten echter verwaarloosbaar, en in sommige gevallen levert het gebruik van stuifarme bloem zelfs besparingen op. Voor veel toepassingen is er minder strooibloem nodig.

Met name in bloemstrooiers is minder volume nodig als de machines goed worden afgesteld. Bloemstrooiers zijn vaak erg ruim afgesteld, wat niet alleen zonde is van de grondstof, maar eveneens zorgt voor vuile machines die lastig zijn schoon te krijgen. Stuifarme bloem valt goed naar beneden en doordat het wat vetter is, blijft het bovendien beter liggen op de afleg- en transportbanden. Door alleen bloem te strooien waar deeg valt en frequentieregelaars zo in te stellen dat er een regelmatige verdeling van de bloem ontstaat, wordt het bloem alleen gestrooid waar het ook echt nodig is en kan het gebruik aanzienlijk worden gereduceerd. Neem eens een stap afstand van de werkmethodes en bekijk de processen weer eens kritisch. Ga eens na of alle bloem wel (in die hoeveelheid) noodzakelijk is. Minder gebruik van bloem is goed voor de hygiëne en bespaart op schoonmaakkosten en onderhoudskosten.

Verplicht

In bakkerijen is de blootstelling aan meelstof soms wel tot 5x hoger dan gewenst. Uit onderzoek blijkt dat er in vrijwel alle bakkerijen dagen zijn dat de blootstelling te hoog is. Vooral bij drukte en bepaalde werkzaamheden ontstaat er extra piekblootstelling die kan leiden tot vervelende klachten en grondstof- allergie. Dit is bijvoorbeeld het geval tijdens de bereiding van het deeg en bij het schoonmaken. Het vervangen van strooibloem door stuifarme bloem of alternatieven is een relatief goedkope en vrij eenvoudig in te voeren maatregel die de blootstelling aan meelstof flink verlaagt. Dit geldt zowel voor de ambachtelijke als de industriële bakkerijen. Om die reden heeft de Bakkerijsector deze maatregel in 2016 verplicht gesteld. Zorg voor een gezonde werkomgeving voor uzelf en uw medewerkers, op de korte en lange termijn! Op www.blijmetstofvrij.nl/preventie vindt u concrete tips om deze maatregel in te voeren.

Werken met beleid

Stuifarm is niet hetzelfde als stuifvrij. Stuifarme bloem is een enorme stap vooruit om blootstelling aan meelstof te voorkomen, maar het is ook van belang om door middel van de juiste werkmethodes de blootstelling te minimaliseren. Werken met een beetje beleid om te voorkomen dat bloem opstuift kost niets, alleen wat bewustzijn over de manier waarop je werkt en hoeveel stof dat doet opwaaien! Werk voorzichtig bij het vullen van bloemstrooiers en zorg als dat mogelijk is voor afzuiging van de werktafel en bloemstrooiers. Strooi de bloem uit vlak boven de werktafel, zodat het minder opstoft. Klaar met de bloem? Maak de werkplek dan (voorzichtig) schoon, dan kan er ook geen meel meer opwaaien. Ga met beleid te werk bij het openen van meelzakken, het scheppen van bloem en het vullen van machines.

Brood- en banketbakker Adri van de Bunder uit Overzande: ‘Wij gebruiken stuifarme bloem. Dit is wel ietsje duurder, maar het is belangrijk voor mijn gezondheid en die van mijn medewerkers. Bovendien blijven de werkplek en de omgeving van de werkbank schoner, doordat het minder stuift.’

Maatregelen voor gezonde werkplek

Grondstofallergie kan ontstaan door werken met meel en enzymen en kan ingrijpende gevolgen hebben. Onderzoek wijst uit dat 25 procent van de bakkers gevoelig is voor meelstofallergenen. Deze gevoeligheid is een belangrijke voorspeller om een allergie te ontwikkelen. Regelmatig contact met allergene stoffen, zoals meelstof, kan leiden tot irritatie van de bovenste luchtwegen en allergische aandoeningen zoals astma (bakkersastma) of huideczeem (bakkerseczeem). Deze klachten kunnen vervolgens weer leiden tot ziekteverzuim of een lagere productiviteit. Het kan zelfs zo erg worden dat het voor je gezondheid beter is een ander beroep te kiezen. Hoe minder u wordt blootgesteld aan meel, hoe kleiner de kans op grondstofallergie!

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels