artikel

Oriëntatiefase: Bedrijf beëindigen of verkopen? Begin op tijd

Nieuws

Aan het thema bedrijfsopvolging of -overdracht ontkomt geen enkele bakker. In sommige gevallen blijkt dat een bedrijf zelfs helemaal moet worden beëindigd. In alle gevallen is het voor de ondernemer van groot belang op tijd te beginnen met het proces dat leidt tot overname, opvolging of beëindiging van de zaak. Het is een lastig traject dat gedegen planning en voorbereiding vereist.

Oriëntatiefase: Bedrijf beëindigen of verkopen? Begin op tijd

In de detailhandel is het aantal ondernemers van vijftig jaar en ouder toegenomen van 30 procent in 1994 naar om en nabij de 43 procent anno 2013. Dit betekent dat iets minder dan de helft van het aantal bakkers tussen nu en het jaar 2025 met opvolging, overdracht of bedrijfsbeëindiging te maken krijgt. Bedrijfsoverdracht is zonder meer een belangrijke stap in de carrière van een ondernemer en in veel situaties de belangrijkste transactie die wordt afgesloten.

Op tijd beginnen
Praktijk en ervaring leren dat niet vroeg genoeg kan worden begonnen met de planning van bedrijfsopvolging, -overdracht of -beëindiging. Zakelijke afwegingen spelen een rol; er moet vooral worden gedacht aan de financiële, fiscale, juridische en organisatorische aspecten, maar ook aan de emotionele kanten. Emotionele factoren in het bijzonder kunnen van grote invloed zijn bij bedrijfsopvolging en bedrijfsoverdracht. Daarbij komen dan nog de persoonlijke afwegingen die een ondernemer moet maken.

Planning en voorbereiding
Voor bedrijfsopvolging of bedrijfsoverdracht is tijd nodig. Er moet een proces worden doorlopen; een lastig traject, 
dat met een gedegen planning en voorbereiding gemakkelijker te nemen is. De tijd ervoor nemen en op tijd met zo’n traject beginnen, is dan ook van wezenlijk belang, geeft de meeste mogelijkheden om de overdracht naar de wensen van de ondernemer te realiseren en is uiteindelijk dus van grote invloed op een succesvolle bedrijfsopvolging of -overdracht.

Stelselmatig aanpakken
Het is, gelet op de tijdsduur die een opvolgings- of overdrachtstraject in beslag neemt, raadzaam en min of meer noodzakelijk, dat zo’n traject stelselmatig wordt aangepakt. Bedrijfsoverdracht is een proces, dat diep ingrijpt in het leven van de ondernemer en van zijn partner; beiden hebben vaak lang en hard in het bedrijf gewerkt. Hoe ingrijpend ook, de continuïteit van de onderneming mag in de periode van het zoeken naar een opvolger of overnemende partij niet worden verstoord; ondanks het feit dat de overdracht een grondige en langdurige voorbereiding vergt. Het overdrachtsproces mag niet zo veel aandacht opeisen dat dit ten koste van de onderneming gaat.

Goede voorbereiding essentieel
Elke ondernemer denkt wel eens na over ‘hoe het later moet’, als hij het bedrijf niet meer kan of wil voortzetten. In de praktijk blijkt bedrijfsoverdracht één van de meest complexe problemen te zijn waar een ondernemer vroeg of laat mee te maken krijgt. Een Amerikaanse zegswijze luidt dan ook: The hardest job for the boss is to choose the next boss. Ondernemers schuiven deze kwestie dan ook vaak zo lang mogelijk voor zich uit. Begrijpelijk, want door de dagelijkse werkzaamheden is er meestal weinig tijd om ook nog eens aan een toekomstige overdracht te denken.

Maar verstandig is het niet; het vooruitschuiven gaat soms te lang door met als gevolg dat de voorbereidingstijd te kort wordt, de overdracht niet optimaal verloopt en het bedrijf schade oploopt. Maar liefst 10 procent van de faillissementen blijkt zijn oorzaak te vinden in een slechte overdracht.

Werkelijke oriëntatiefase
Nadat de ondernemer zich een idee heeft gevormd van zijn eigen toekomst en die van het bedrijf, start de werkelijke oriëntatiefase. In deze fase komt de ondernemer voor het eerst met zijn ideeën naar buiten. Die ideeën kunnen nog vaag zijn; er is in ieder geval nog geen concreet plan. Het is de fase van informatieverzameling en oriënterende gesprekken. De ondernemer gaat na wat de mogelijkheden zijn en hoe één en ander kan worden gerealiseerd.

Specialist inschakelen
Het is in deze fase al wenselijk om een ervaren fusie- en overnamespecialist in te schakelen. Die kan de ondernemer verder helpen door een globaal beeld te schetsen van wat er allemaal komt kijken bij een overdrachts/opvolgings-proces. Hij kan samen met de ondernemer de verschillende (on)mogelijkheden en knelpunten inventariseren en daarna de rol van procesbegeleider op zich nemen. In deze fase komt naar voren op welke termijn de ondernemer denkt te gaan overdragen en hoe een over-nemende partij wordt gezocht, intern of extern. En wordt duidelijk wat er precies wordt over-gedragen en of dat geleidelijk gebeurt of niet.

Vijf jaar van tevoren starten
De oriëntatiefase begint bij voorkeur zo’n vijf jaar of langer voor het beoogde moment van verkoop. In de praktijk komt het vaak voor dat de eerste fases kort achter elkaar doorlopen worden vanwege externe invloeden zoals ziekte van de ondernemer, doordat de ondernemer andere plannen heeft en zijn bedrijf wil verkopen of doordat zich ineens een koper heeft aangemeld voor zijn onderneming.

Het zal duidelijk zijn dat bedrijfsopvolging of bedrijfsoverdracht niet op een namiddag 
geregeld kan worden. Ruim de tijd nemen voor dit proces is dus van groot belang.

Voor meer informatie: www.flynth.nl

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels