artikel

Fiscale regels voor het overdragen van uw bedrijf (deel I)

Dossiers

Bent u van plan uw onderneming over te dragen, dan zijn er diverse fiscale regels die voor u van belang zijn. Het is dus raadzaam goed voorbereid te werk te gaan. In deze bijdrage gaan wij in op een aantal fiscale regels die bij de bedrijfsopvolging bij een V.O.F. een rol kunnen spelen. Het tweede deel van deze reeks,dat verschijnt in het volgende nummer van Bakkerswereld, behandelt de regels bij een Besloten Vennootschap.

Fiscale regels voor het overdragen van uw bedrijf (deel I)

 

Hieronder gaat het om een overdracht in geval van een vennootschap onder firma (V.O.F.). Een veel voorkomende situatie is dat de onderneming wordt overdragen aan (één van) de kinderen. Wij zullen deze situatie uitwerken aan de hand van het volgende voorbeeld.

De balans van een bakkerij (V.O.F.) ziet er als volgt uit:

 
 

Staking
Als vader en moeder hun onderneming willen overdragen aan hun zoon, dan staken zijn hun onderneming en zal er stakingswinst berekend moeten worden waarover inkomstenbelasting verschuldigd is. De stakingswinst is het verschil tussen de boekwaarde en de werkelijke waarde van de onderneming. Deze verschillen worden de stille reserves genoemd en kunnen bijvoorbeeld in het pand, voorraden, inventaris en goodwill zitten. Indien we in ons voorbeeld uitgaan van een werkelijke waarde van het pand van € 150.000 en een goodwill van € 50.000, wordt de stakingswinst als volgt berekend:
Stille reserve pand (€ 150.000 – € 70.000) = € 80.000
Goodwill € 50.000
Totale stakingswinst € 130.000
 

Als de ouders gelijkelijk gerechtigd zijn tot de winst, hebben ze ieder voor de helft aandeel in de stakingswinst. Over de stakingwinst zijn zowel vader als moeder inkomstenbelasting verschuldigd tegen het progressieve tarief van maximaal 52%. De ouders zijn dan € 33.800 aan inkomstenbelasting verschuldigd. Samen zijn ze dus € 67.600 aan inkomstenbelasting verschuldigd over de stakingswinst.
 
Doorschuiffaciliteit
Om bovengenoemde belastingheffing te voorkomen, kan gebruikgemaakt worden van de zogenoemde doorschuiffaciliteit in de inkomstenbelasting. Hierdoor kan de onderneming worden overgenomen tegen boekwaarden in plaats van de werkelijke waarde, waardoor er voor de ouders geen stakingswinst ontstaat. Aan deze faciliteit zitten enkele voorwaarden:
– de overnemer moet een natuurlijk persoon zijn
– de overnemer moet ten minste 36 maanden medeondernemer zijn geweest of tenminste 36 maanden werknemer zijn geweest
 
Om in ons voorbeeld gebruik te kunnen maken van de faciliteit, zal de zoon minimaal 3 jaar werknemer van de onderneming moeten zijn. Indien gebruik gemaakt kan worden van de faciliteit, is de zoon in de toekomst meer belasting verschuldigd als hij staakt, dan wanneer geen gebruik wordt gemaakt van de faciliteit. Immers, de boekwaarden zijn een stuk lager dan zonder faciliteit. De zoon neemt de belastingheffing van de ouders als het ware op zich. Dit zal ook terug te vinden zijn in de overnamesom. In ons voorbeeld zal dit als volgt zijn:
 
             
Indien van de faciliteit gebruik gemaakt wordt, ontvangen de ouders € 26.000 minder aan overnamesom. Ze besparen hiermee echter een bedrag van € 67.600 aan inkomstenbelasting.
 
De zoon zal meer belasting moeten betalen. Bij gebruikmaking van de faciliteit, gaat hij verder met de huidige boekwaardes. Afschrijving over de meerwaardes van het pand is dan niet mogelijk, waardoor zijn winst hoger zal zijn.
 
Lijfrente
Om de belastingheffing over de stakingswinst uit te stellen, kunnen de ouders ook een lijfrente aankopen van de winst. Hiertoe dient de stakingswinst gestort te worden bij een verzekeringsmaatschappij of bij een bankinstelling. Het geld moet dus wel aanwezig zijn. Door het aankopen van een lijfrente wordt in de toekomst lijfrente-uitkeringen ontvangen. Belastingheffing vindt pas plaats op het moment dat deze uitkeringen worden ontvangen.
 
Lijfrente bij overnemer
De lijfrentes kunnen ook worden aangekocht bij de overnemer. Het bedrag van deze aankoop kan in mindering gebracht worden op de overnamesom. In ons voorbeeld bedraagt de overnamesom € 330.000. Door hier het bedrag aan lijfrente (stakingswinst) van € 130.000 op in mindering te brengen resteert er nog maar een bedrag van € 200.000 aan overnamesom. Een groot voordeel voor de zoon.
 
Voor zowel de overdrager als de overnemer is het een nadeel dat de verzekering in de risicosfeer van de onderneming zit. Als het wat minder gaat met de onderneming, kan dit gevolgen hebben voor de uitkeringen die gedaan moeten worden. Indien de ouders vroegtijdig overlijden, hoeven er geen uitkeringen gedaan te worden. Dit is een voordeel voor de zoon. Hij dient echter wel over de lijfrenteverplichting belasting te betalen tegen het progressieve tarief van maximaal 52%, omdat de verplichting tot de winst gaat behoren. Indien de ouders laat overlijden, zal hij langer door moeten gaan met de uitkeringen dan was voorzien bij het vormen van de verplichting. Door de lijfrente aan te kopen bij een verzekeringsmaatschappij, worden de risico’s door de verzekeringsmaatschappij zelf gedragen. 
 
Oudedagsreserve
Als ondernemer heb je de mogelijkheid om jaarlijks te doteren aan de fiscale oudedagsreserve (FOR). De dotatie komt ten laste van de winst, waardoor inkomstenbelasting wordt bespaard. De reserve zit in de onderneming. Bij overdracht van de onderneming wordt de voorziening opgeheven. De in het verleden bespaarde inkomstenbelasting wordt nu teruggenomen, doordat er afgerekend moet worden over de reserve tegen het progressieve tarief van maximaal 52%. Deze belastingheffing kan uitgesteld worden, door ook hiervan een lijfrente aan te kopen.
 
Doorschuiven in een andere onderneming
Een andere mogelijkheid is het doorschuiven naar een andere onderneming. De stakingswinst wordt als het ware gereserveerd waarvoor een zogenoemde conserverende aanslag wordt opgelegd. U verkrijgt hiermee uitstel van betaling van de over de stakingswinst verschuldigde inkomstenbelasting. De gereserveerde winst wordt geherinvesteerd in de nieuwe onderneming. De conserverende aanslag wordt vervolgens met hetzelfde bedrag verminderd. De belastingclaim wordt gevestigd op de bedrijfsmiddelen die aanwezig zijn in de nieuwe onderneming. De herinvestering dient binnen 12 maanden na het staken te gebeuren. Gebeurt dit niet, dan wordt het uitstel beëindigd en zal alsnog afgerekend moeten worden over de stakingswinst.
 
Bedrijfsopvolging heeft altijd belastingheffing tot gevolg. Bij doorschuiving van de onderneming is de belastingclaim echter doorgeschoven naar de overnemer(s). De overdragers zijn dan geen belasting verschuldigd. Het belangrijkste voordeel bij het optimaal gebruik maken van de fiscale faciliteiten en mogelijkheden, is dan ook het uitstellen van belastingheffing. Lees hier ook over in de volgende Bakkerswereld, Bedrijfsopvolging deel II.
 
Wilt u graag uw onderneming overdragen en wilt u weten welke wijze voor u het beste is, neem dan contact op met uw adviseur. Deze kan u nader informeren.
 
Met dit schrijven trachten wij u zo goed mogelijk geïnformeerd te houden. Wij wijzen u erop dat bovenstaande niet limitatief is. Hoewel uiterste zorg is besteed aan de inhoud van dit artikel, aanvaardt de schrijver noch H&L enige aansprakelijkheid voor onvolledigheid of onjuistheid of gevolgen daarvan.
 

Reageer op dit artikel