artikel

Genetisch gemodificeerde organismen deel 1: definitie

Dossiers

In bakkerijgrondstoffen kunnen soms genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s) zijn verwerkt. Denk bijvoorbeeld aan meel dat afkomstig is van genetisch gemodificeerde maïs. Het is verplicht ggo’s te vermelden op het etiket. Maar wat zijn het precies? En aan welke regels is het gebruik ervan gebonden?

Genetisch gemodificeerde organismen deel 1: definitie

In bakkerijgrondstoffen kunnen soms genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s) zijn verwerkt.  Denk bijvoorbeeld aan meel dat afkomstig is van genetisch gemodificeerde maïs. Het is verplicht ggo’s te vermelden op het etiket. Maar wat zijn het precies? En aan welke regels is het gebruik ervan gebonden?
 
Wat zijn het precies?
Genetische modificatie wordt ook wel ‘moderne biotechnologie’ of ‘gentechnologie’ genoemd. Erfelijke eigenschappen van organismen worden toegevoegd of juist uitgeschakeld. Dit gebeurt door genen uit het ene organisme rechtstreeks in het andere te plaatsen. De genen kunnen afkomstig zijn van elk levend organisme: van bacteriën, gisten en schimmels tot planten, dieren en mensen. Een gen van een dier kan dus worden gebruikt in een plant en andersom.
Wettelijke eisen voor het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s) zijn vastgelegd in Verordening (EG) 1829/2003. Hierin staan de eisen voor de toelating (veiligheidsbeoordeling en vergunningverlening) en de etikettering van ggo’s, genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders. Ook genetisch gemodificeerde additieven en aroma’s vallen onder deze verordening.

Verplicht op het etiket
Genetisch gemodificeerde levensmiddelen bestaan geheel of gedeeltelijk uit ggo’s, zijn daarmee geproduceerd of bevatten ingrediënten die daarmee zijn geproduceerd. Zelfs als in het eindproduct het door genetische modificatie verkregen DNA of eiwit niet meer kan worden aangetoond, is het in principe verplicht ggo’s op het etiket of op de schapkaart te vermelden. De consument moet namelijk een goed doordachte keuze kunnen maken tussen wél en niét genetisch gemodificeerde levensmiddelen. Het kan bijvoorbeeld gaan om:

• brood of bakkerswaren met meel, eiwit, olie, vet of lecithine afkomstig van genetisch
 gemodificeerde sojabonen
• olie afkomstig van genetisch gemodificeerd raapzaad
• olie of het verdikkingsmiddel cellulose (E 460) afkomstig van genetisch gemodificeerd
 katoenzaad
• meel of glucosestroop afkomstig van genetisch gemodificeerde maïs
• suiker van genetisch gemodificeerde suikerbieten.

Het is niet zo dat voor elk levensmiddel waarin een ggo-ingrediënt wordt verwerkt een vergunning moet worden aangevraagd. Meestal vraagt de producent van het ingrediënt de vergunning aan. Voldoet de toepassing aan de voorwaarden uit de vergunning, dan is een aparte vergunning niet nodig.

Traceerbaarheid
Dankzij artikel 4 van Verordening (EG) 1830/2003 wordt alle belangrijke informatie over de aanwezigheid van ggo’s in elke stap van de keten van ‘boer tot bord’ schriftelijk overgedragen. De informatie moet vijf jaar lang worden bewaard. Leveranciers en afnemers moeten daarom ook bekend zijn. Wanneer de leverancier niets meedeelt, is de afnemer niet verplicht ggo’s op het etiket te vermelden. Toch is het verstandig uw leverancier er voor de zekerheid naar te vragen. Als tijdens een inspectie blijkt dat in een levensmiddel een genetisch gemodificeerd ingrediënt wordt verwerkt en dit niet op het etiket of de schapkaart is vermeld, is dat namelijk strafbaar. Biologische ingrediënten zijn per definitie niet genetisch gemodificeerd.

Meer informatie
Het GMO Compass is een onafhankelijke Engelstalige website met wetenschappelijke informatie over ggo’s. U vindt hier informatie over het doel, de toepassingen en het gebruik van ggo’s. Daarnaast komen de beoordeling, de veiligheid van ggo’s voor gezondheid en milieu en de status van vergunningen van ggo’s aan de orde. Ook bevat de site informatie om de verordeningen over ggo-etikettering en -traceerbaarheid te begrijpen. Belangrijke termen in de biotechnologie worden in een uitvoerige woordenlijst uitgelegd.
Ook de website van het Voedingscentrum is veel informatie te vinden over genetische modificatie.

Over hoe u ggo’s moet etiketteren en welke uitzonderingen er gelden, leest u de komende twee weken op deze plek.

Dus:
• Bij genetisch gemodificeerde organismen zijn erfelijke eigenschappen toegevoegd of juist weggehaald;
• Wettelijke eisen over het gebruik van ggo’s staan in Verordening (EG) 1829/2003;
• Ggo’s moeten in principe altijd op het etiket of op de schapkaart van een product worden vermeld;
• In alle fases van de keten ‘van boer tot bord’ moeten ggo’s traceerbaar zijn;
• Meer informatie vindt u op de website van GMO Compass  en het Voedingscentrum

 

 

 

 

 

 

 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels