artikel

Zoektocht naar alternatief etiket

Dossiers

Er zijn andere manieren dan het verstrekken van productinformatie op een etiket. En daarvan wil Nederland de Europese Commissie overtuigen. De overheid heeft de hulp van slagerij- en bakkerijbranche ingeroepen en sinds mei van dit jaar draaien 59 ondernemers proef met alternatieve methoden. Een deel van hen kwam maandag 2 juli in het Nederlands Bakkerij Centrum (NBC) bijeen om de eerste resultaten te bespreken. Een hoopvolle tussenstand, maar nog geen reden tot juichen.

Zoektocht naar alternatief etiket

Er zijn andere manieren dan het verstrekken van productinformatie op een etiket. En daarvan wil Nederland de Europese Commissie overtuigen. De overheid heeft de hulp van slagerij- en bakkerijbranche ingeroepen en sinds mei van dit jaar draaien 59 ondernemers proef met alternatieve methoden. Een deel van hen kwam maandag 2 juli in het Nederlands Bakkerij Centrum (NBC) bijeen om de eerste resultaten te bespreken. Een hoopvolle tussenstand, maar nog geen reden tot juichen.
 

De Pilot Anders Etiketteren, die van mei tot en met november 2007 loopt, is in volle gang. Dertig slagers en 29 bakkers steken hun nek uit en gedurende de proefperiode kunnen ze hun creativiteit tonen bij de voorverpakte producten, maar er is géén volledige vrijheid van handelen. Zo dient houdbaarheid per se zichtbaar te zijn op het etiket en de hoeveelheid en de naam of aanduiding van het product zal op het etiket en/of de schapkaart vermeld moeten worden. De andere, verplichte productinformatie, kan door de winkelier flexibel ingevuld worden. De participanten hebben voor aanvang aangegeven op welke wijze ze hier invulling aan willen geven. Hierdoor is de pilot beheersbaar en controleerbaar door de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA). De VWA bezocht de afgelopen maanden de deelnemers en beoordeelde of werd voldaan aan de opgegeven werkwijze. Voor een hosannastemming is het nog te vroeg bleek uit de presentatie van Joost van den Akker van de VWA. Ook werd duidelijk dat de bakkers in de alternatieve informatieoverdracht iets beter presteren dan de slagers.
Van den Akker liet zien dat 69 procent van de onderzochte deelnemers de klant niet actief informeert over de alternatieve etikettering. Dat dit een bottleneck is, hebben ook de NBOV en de KNS in de eerste maanden geconstateerd. ‘Inmiddels zijn door het NBC voor bakkers en slagers voorbedrukte winkelbordjes gemaakt’, stelde pilotcoördinator Sandra Wewer de zaal gerust. Wanneer deze goed zichtbaar in de winkel worden opgesteld, is dit probleem geteckeld.

Allergenen
Maar liefst 93 procent van de deelnemers voldoet aan de eis om de naam/aanduiding op het etiket of de schapkaart te vermelden, terwijl 7 procent aan deze basisvoorwaarde niet voldoet was een andere constatering (zie tabel). De houdbaarheidsdatum wordt door 76 procent van de ondernemers op het etiket/de verpakking vermeld en 24 procent doet dat niet. Het aangeven van de hoeveelheid op het etiket/de verpakking of de schapkaart, ook een elementaire eis, gebeurt in 65 procent van de gevallen wél en in 35 procent van de gevallen niet. Al met al was Van den Akker over deze meest elementaire voorwaarden toch tevreden. Maar met de alternatieven lag dat anders. Zo maakt slechts 47 procent van de pilotdeelnemers de klant op enigerlei wijze bekend met de toegevoegde allergenen, 49 procent doet dat niet en in 4 procent van de gevallen is deze eis niet van toepassing. Vergelijkbaar is het gesteld met de Kwantitieve Ingrediëntendeclaratie (KWID), die moet worden toegepast als er in de aanduiding van producten ingrediënten worden genoemd en als er op het etiket afbeeldingen staan vermeld. Deze KWID-vermelding werd bij 42 procent correct kenbaar gemaakt, bij 45 procent niet en voor 13 procent was deze eis niet van toepassing. Met name de vaktechnisch ‘zware onderwerpen’ leveren dus de meeste problemen op. Hoe kan dat? ‘De kennis over de pilot is hoog, maar de maatschappelijke belangstelling laag. De consument vraagt er niet naar’, verklaarde Van den Akker. ‘Maar dat is een valkuil. Want de alternatieven voor uitgebreide etikettering kunnen de ondernemer wél degelijk verlichten’, was zijn boodschap in het NBC. ‘Alleen kost het wat meer tijd dan gedacht.’

Alternatieven
Het is niet verwonderlijk, want de deelnemende bakkers en slagers steken veel energie in het project en het verzamelen van de verplíchte etiketinformatie is op zich al een tijdrovende klus. Om over het aanbieden van de gegevens op een andere, alternatieve wijze nog maar te zwijgen. Wat dat betreft hulde aan de ondernemers die meedoen. Maar welke manieren van informatieoverdracht, anders dan het etiket, zijn er eigenlijk? Een hele rits passeerde in het NBC de revue. Onder leiding van hoofdredacteur Harrie Leijten van Bakkerswereld en Slagerswereld gingen de bakkers en slagers in op alternatieven als schapkaarten, de mondelinge informatieoverdracht door de verkoper, een productboek in de winkel, een folder/brochure met productinfo, een bijsluiter, een website, een computerzuil in de winkel, informatie op de kassabon of een barcodesysteem. Een eensluidend succesalternatief bleek er niet te zijn. Waar de een hoog opgaf van digitale informatievoorziening, vond een ander het productboek een duidelijke toegevoegde waarde voor zijn zaak ‘omdat je de producten er mee kunt promoten.’ Maar voor een flexibele ambachtsman die elke week een nieuw product ontwikkelt, blijft het een heidens karwei. En nagenoeg alle aanwezige ondernemers waren het er over eens dat het de klant allemaal bar weinig kan schelen. ‘Ze kijken niet in boeken of op etiketten, de klant wil vooral een goed contactmoment in de winkel.’ Volgens Leijten is dat een belangrijke meerwaarde van het ambacht. ‘De verkoper moet goed geïnformeerd zijn, terwijl in een supermarkt het etiket wél leidend is.’

Aanjager
Het ministerie van VWS, dat in Brussel intensief gaat lobbyen, hamerde 2 juli bij monde van Pedro Compos Ponce op de noodzaak van het alternatief etiketteren. ‘Deze pilot is van belang om de ruimte in de Brusselse discussie te benutten’, liet hij weten. Maar de grote vraag is hoe andere lidstaten ermee omgaan. Compos Ponce: ‘In veel landen is het nog een ver van mijn bed show. Er ontstaat in het buitenland wel wat meer consensus over een productinformatieverordening in plaats van een etiketteringsverordening. Maar het moet gezegd dat de andere landen vrij conservatief zijn en vooral gericht op het etiket. Nederland is de aanjager in de discussie over de herziening van etikettering en staat wat dat betreft geïsoleerd.’
Het feit dat er in Brussel dus voor het eerst niet meer als vanzelfsprekend vanuit gegaan wordt dat productinformatie enkel en alleen via een etiket kan worden aangeboden is positief, aldus het ministerie. ‘Een ander positief geluid is dat het mogelijk aan de nationale overheden wordt overgelaten op welke wijze zij uitvoering geven aan de wetgeving op dit gebied. Dat maakt het een stuk eenvoudiger aangezien VWS dan zelf kan voorschrijven op welke wijze warenwettelijk verplichte informatie mag of moet worden verstrekt. Een geslaagde pilot is dus van eminent belang. De deelnemers zijn op de goede weg, maar het proces is nog zeker niet voltooid.’
Eind 2007 doet de Europese Commissie een voorstel dat in de loop van 2008 wordt behandeld in het Europees Parlement. Namens de bakkerijbranche probeert de NBOV de VWS bij de lobby te ondersteunen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels