artikel

Honderd jaar Bakkerij Van Maanen

Dossiers

Jan van Maanen startte honderd jaar geleden Bakkerij Van Maanen in Katwijk aan den Rijn. Een eeuw later staat de vierde generatie Henk Jan en Johan van Maanen aan het roer. Het winkel- en personeelsbestand zijn explosief gegroeid evenals de omzet. Henk Jan van Maanen over de bedrijfsaanpak, het succes en de toekomst.

Honderd jaar Bakkerij Van Maanen

Jan van Maanen startte honderd jaar geleden Bakkerij Van Maanen in Katwijk aan den Rijn. Een eeuw later staat de vierde generatie Henk Jan en Johan van Maanen aan het roer. Het winkel- en personeelsbestand zijn explosief gegroeid evenals de omzet. Henk Jan van Maanen over de bedrijfsaanpak, het succes en de toekomst.

‘Er is in vergelijking met honderd jaar geleden natuurlijk een hoop veranderd. Maar de roots blijven hetzelfde, we blijven bakker. Van Maanen bestaat uit twee organisaties, een is de bakkerij en twee is het verkoopbedrijf, maar bovenal zijn we gewoon een bakkersbedrijf dat achter de schermen strak en professioneel gestuurd wordt. Momenteel hebben we 47 winkels. Groei is essentieel, dat heeft altijd in mijn hoofd gezeten, maar eenvoudig is het niet. Daar is durf en visie voor nodig. Het is een hele klus om steeds de organisatie aan te passen aan de groei. Door groei verandert de interne structuur en de grootte van het bedrijf vraagt om een andere stijl van leidinggeven. Voorheen gaven we op een dominantere manier leiding, nu is het meer coachend. Ik houd me bezig met details, de mensen weten hoe ze moeten bakken en verkopen. De structuur van het bedrijf staat, uitbreiding naar zestig winkels zou voor de interne structuur niets uit maken. Je moet kunnen en durven delegeren. Het is een leuke tijd nu, er is meer rust.’

Succes
‘Het geheim van het succes is nuchterheid. We zijn een familiebedrijf en de betrokkenheid van de medewerkers is heel groot; ze denken mee en ze zijn kritisch. Wij zijn als directie ook een open boek en eerlijk, ik houd niet van dubbele agenda’s. Ik houd evenmin van de formele buitenkant, het gaat om de creatieve binnenkant. Ik probeer kennis en vaardigheden naar boven te halen bij de medewerkers, waarvan ze zelf niet weten dat ze die bezitten, door te coachen op een nuchtere manier en ze de ruimte te geven. Als je constant groeit zoals wij de laatste jaren hebben gedaan ben ik wel eens bang dat die groei ook tegen je kan werken. De nieuwe bakkerij (oktober 2006 red.) werd door een aantal collega’s en klanten afgeschilderd als een fabriek en dat vind ik jammer. Maar wat men er van vindt, maakt me eigenlijk niet uit. Het gaat om de perceptie van de klant en de enige manier om antwoord te geven op deze geluiden is te laten zien hoe goed we zijn. Blijf met beide benen op de grond staan en lever topprestaties.’

Kwaliteit
‘Naast groei zijn kwaliteitsbewaking en versbeleving speerpunten. Wij bewaken de kwaliteit van onze producten door regelmatig keuringen uit te laten voeren door externe partijen zoals NBC en Jan Zweistra. Ikzelf houd me bezig met kwaliteitsborging en productontwikkeling. Dit doe ik door samen met medewerkers bepaalde producten die we maken te bekijken en te proeven, kortom door te lichten. We doen dit meerdere keren per jaar, het is een doorlopend proces. Versbeleving heeft meer te maken met ons formulebeleid. Wij hebben momenteel 47 winkels in een straal van 40 kilometer rondom Rijnsburg. We hebben verschillende soorten winkels, daar hebben we ook segmentatie in aangebracht. Om zoveel mogelijk eenheid te krijgen stemmen we de zaken af qua inrichting en presentatievorm. Ook stemmen we af op het winkelende publiek. Mijn broer Johan gaat de komende tijd drie dagen per week onze winkels bezoeken om nog meer te letten op de details. Zo bekijkt hij bijvoorbeeld de vulgraad, of de winkels schoon zijn, het personeel netjes is gekleed en of ze extravert genoeg zijn. Ik ben niet bang dat dit te ‘schoolmeesterachtig’ is, dat ligt er aan hoe je het brengt als leidinggevende. Observeren is belangrijk. Dat moeten we doen, net als een voetbalscheidsrechter dat doet tegenwoordig als er een opstoot is in het veld. Voorheen sprong hij er zelf tussen, nu doet hij eerst vier passen achteruit om de boel te observeren en een beslissing te nemen. Wij (Johan en Henk Jan red.) houden elkaar scherp door andere organisaties te bekijken in binnen- en buitenland, zowel bakkerijen als niet bakkerijen en grote als kleine organisaties. Wij kunnen veel leren van collega-bakkers bijvoorbeeld als het gaat om presentatie of producten. Managementkennis onderhouden we door ondermeer het lezen van boeken en het toepassen van die literatuur. Hoe kan ik mijn medewerkers laten zien en voelen om te veranderen, daar gaat het om. Als ze het nut inzien van veranderen, is de kans van slagen groter.’

Marketing
‘Marketing en communicatie zijn heel belangrijk. Het maken van producten is een, het wegzetten is een ander verhaal. Het marketinggedeelte verzorgen wij in samenwerking met de Meesterbakkers en vullen dat verder zelf aan. (De Meesterbakker-organisatie bestaat uit een vijftal ambachtelijke bakkerijen in de Randstad en Noord-Brabant met samen 83 verkooppunten red.). De koers wordt samen met de Meesterbakkers bepaald en die wordt vertaald in samenwerking met een vast reclamebureau. Mensen zijn heel visueel ingesteld, wij communiceren dan vooral met zintuigen. We kiezen niet om simpelweg een A4-tje op te hangen met daarop de aanbieding van de week, maar communiceren met beelden, proeverijen en productdemonstraties. We hebben een promotieteam dat iedere zaterdag bij een andere winkel staat, bijvoorbeeld tijdens braderieën of openingen en met 47 winkels is ergens wel iets te doen.’
‘Interne communicatie is ook heel belangrijk. Bij Van Maanen werken ruim vijfhonderd mensen. Ik ken ze niet allemaal zelf, maar ze kennen ons wel omdat we zes keer per jaar het personeelsblad Meesterwerk uitgeven en wij daar altijd wel iets in schrijven met foto. Dat creëert betrokkenheid.’
‘Wij onderhouden het contact met de media door ze nieuwsfeiten te sturen. We communiceren op verschillende manieren: via lokale en regionale media en via huis-aan-huisbladen. Om overkill te voorkomen vragen we niet voor ieder evenement aandacht. Je moet echt serieus nieuws hebben anders wordt het een slap aftreksel, je kunt dan beter een advertentie plaatsen.’

Toekomst
‘Groei moet passen in het logistieke plan. Wij hebben geen directe groeiambitie, we zijn niet op winkeljacht. We willen de bestaande winkels laten groeien in plaats van meer winkels. De komende jaren ligt de focus veel meer op details als kwaliteit, winkelbeleid en productontwikkeling. Ik pleit voor meer diversiteit in producten door middel van gezonde voeding niet door nóg een meergranenbrood te ontwikkelen. De consument moet bewuster worden gemaakt van smaak en gezondheid bij de bakker. Dat kan bijvoorbeeld via het Voorlichtingsbureau Brood of door een informatiepakket te ontwikkelen in samenwerking met het voedingscentrum of in samenwerking met universiteiten. Het belang van brood en gezondheid moet nog duidelijker weggezet worden. Daar is nog meer visie voor nodig en is mogelijk door er als sector collectief geld in te steken. Het Nationaal Schoolontbijt is een prima aanzet, maar dit geluid moet vaker klinken dan een keer per jaar.’

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels